Hướng dẫn về Kyusu - Ấm trà truyền thống Nhật Bản được giải thích

Hãy tưởng tượng ánh nắng mặt trời lọc qua những ô cửa sổ giấy của một căn phòng Nhật Bản truyền thống, nơi một bậc thầy trà ngồi trang nghiêm, rót thứ trà xanh ngọc bích từ một ấm trà được chế tác tinh xảo. Đây không chỉ đơn thuần là một tách trà mà là hiện thân của di sản văn hóa và một lối sống. Nằm ở trung tâm của nghi thức này là ấm trà Nhật Bản, hay còn gọi là "kyusu", một yếu tố không thể thiếu trong văn hóa trà của Nhật Bản.

Kyusu là gì?

Thuật ngữ "kyusu" trong tiếng Nhật thường dùng để chỉ chung các loại ấm trà, nhưng phổ biến nhất là chỉ các loại ấm có tay cầm bên hông, được gọi là "yokode kyusu". Có nguồn gốc từ Trung Quốc và sau đó được hoàn thiện tại Nhật Bản, những chiếc ấm trà này thường được làm bằng gốm hoặc đất sét núi lửa, nổi tiếng về sự khéo léo và tính năng của chúng. Không giống như ấm trà phương Tây, kyusu nhỏ hơn, với dung tích từ 100 đến 300 ml, mặc dù có những phiên bản lớn hơn để phục vụ nhiều khách.

Các loại ấm trà Nhật Bản

Ấm trà Nhật Bản khác nhau về thiết kế tay cầm và mục đích sử dụng:

• Yokode Kyusu (Ấm trà tay cầm bên hông): Loại phổ biến nhất, được ưa chuộng vì dễ sử dụng. Tay cầm bên hông cho phép người dùng giữ nắp bằng tay còn lại trong khi rót.
• Ushirode Kyusu (Ấm trà tay cầm phía sau): Có tay cầm ở phía sau, thường được sử dụng trong các buổi trà đạo chính thức cho sencha.
• Dobin (Ấm trà tay cầm bằng tre): Kích thước lớn hơn, lý tưởng để phục vụ genmaicha hoặc hojicha cho nhóm.
• Hohin và Shiboridashi (Ấm trà không tay cầm): Được thiết kế cho các loại trà tinh tế như gyokuro, những chiếc ấm trà tối giản này không có tay cầm do nhiệt độ pha trà thấp hơn.
• Gaiwan (Bát có nắp): Một loại bình có nguồn gốc từ Trung Quốc kết hợp cốc, nắp và đĩa lót, hiện đã được các nghệ nhân Nhật Bản điều chỉnh.

Chất liệu: Đất sét so với Sứ

Ấm trà Nhật Bản chủ yếu được chế tác từ hai loại vật liệu:

• Đất sét: Giàu khoáng chất, ấm trà đất sét không tráng men sẽ làm tăng hương vị trà theo thời gian, hấp thụ vị chát và phát triển lớp gỉ. Các vùng như Tokoname và Banko nổi tiếng về kỹ thuật chế tác kyusu của họ.
• Sứ: Trung tính và không hấp thụ, sứ giữ nguyên hương vị tinh khiết của trà, làm cho nó trở nên linh hoạt cho nhiều loại trà khác nhau. Khả năng giữ nhiệt cao của nó phù hợp với các loại trà tinh tế.

Ấm trà gang (Tetsukyusu)

Khác với "tetsubin" (ấm đun nước bằng sắt), tetsukyusu tráng men được thiết kế để pha trà, không phải để đun nước. Khả năng giữ nhiệt của chúng khiến chúng trở nên phổ biến, mặc dù chúng cần được xử lý cẩn thận để tránh làm hỏng lớp men.

Bảo quản và Bảo dưỡng

Việc chăm sóc đúng cách đảm bảo tuổi thọ:

• Tráng bằng nước nóng sau mỗi lần sử dụng; tránh dùng xà phòng để giữ nguyên hương vị tự nhiên của ấm trà.
• Lau khô hoàn toàn, đặc biệt là vòi ấm, để tránh ẩm tích tụ.

Chọn mua Kyusu

Khi mua, hãy cân nhắc loại trà và phong cách pha trà. Kyusu đích thực thường được chế tác thủ công tại Nhật Bản, mặc dù có các sản phẩm sản xuất hàng loạt. Đối với những người sưu tập, các sản phẩm đặc trưng của vùng như Tokoname-yaki mang lại lợi ích khoáng chất độc đáo.